Een nieuwe oude stad, een melkbar en vodka i piva

Helaas, uitslapen zat er niet in vannacht. Om vijf uur ’s ochtends kwamen mijn kamergenoten binnen van een feestje. Ze hadden ergens meisjes gescoord en besloten daar maar van gebruik te maken. Gelukkig stoorden ze zich niet aan het feit dat ik in het bed ernaast lag en in de tussentijd even naar het toilet moest.

Maargoed, de toerist uithangen betekent dat je rondleidingen moet volgen, foto´s moet maken en musea moet bezoeken, het liefste gratis. In Warszawa organiseert Eastern Station Warszawa dagelijks om elf uur gratis rondleidingen door de stad. Warm ingepakt en voorzien van camera en stadskaart ging ik op pad.

Ondanks de ijverige pogingen van de Sovjets om de geschiedenis uit te wissen, heeft Warszawa tussen de wolkenkrabbers en reclameborden ook nog een oud stadsdeel. Tenminste, voor zover het origineel is. De Duitsers hebben in 1944 de stad voor 85% met de grond gelijk gemaakt nadat de Polen in opstand kwamen. Denk Rotterdam 1940, maar dan keer tien. Na bombardementen zette de Wehrmacht speciale vernietigingseenheden in die huis voor huis de stad opbliezen: Warschau moest vergeten worden. In de jaren na de oorlog is een deel van de binnenstad weer opnieuw opgebouwd, waarmee het een van de jongste gebieden op de UNESCO werelderfgoedlijst werd. Check ter vergelijking de foto’s hieronder, min of meer gemaakt op dezelfde plek. In het midden is de Sigismund Column te vinden, waarvan links alleen nog de voet over is.

Warszawa Castle Sq. 1947Warszawa Castle Sq. Sigismund Column 2013.

Een blij Pools meisje leidde het gezelschap rond door de stad, om bij bijna elk gebouw of standbeeld een rij feiten op te sommen. Door de dooi waren de straten levensgevaarlijk, maar d at weerhield haar er niet van een stukje Poolse vaderlandsliefde over ons uit te storten. Terwijl we voorzichtig  over de spiegelgladde straat balanceren en met één oog naar boven gericht om van de daken glijdende sneeuwpakken te ontwijken, werd in zo’n twee uur onze kennis over de stad bijgewerkt.  Ze vertelde over zwarte markten, gekozen koningen, de Russen, de Duitsers, de ooit in grote getale aanwezige Joden en over de communistische tijd. Dat we vandaag wat blauwe lucht zagen was bijzonder, vertelde ze: het kan rustig twee maanden lang bewolkt zijn. Om op te warmen werd de tour afgesloten met een shot wodka. ,,Het is al twee uur geweest, hoogste tijd voor wat alcohol’’, vond ze.

Polen en alcohol, dat is een compleet ander hoofdstuk. Wodka is de populairste drank in het land, en is een vast deel van de Poolse levensstijl. Polen zijn altijd en overal wel in voor een drankje. En wil je met wat locals in contact komen, dan kan je eigenlijk niet aan een borrel of wat met een Pool ontkomen. Ziek? Dan krijg je een speciale Vodka. Hou je niet van ‘plain’ vodka? Dan moet je toch zeker even de Strawberry, Buffelgras of Citron-variant proberen. Ben je moslim? Nooit van gehoord, kom mee drinken. Moet je morgen vroeg op? Dan doe je toch een vodka bij het ontbijt. En gewoon ‘nee’ zeggen is er niet bij, dan beledig je een Pool tot op het diepste van zijn ziel. De enige legitieme manier om niet in een leververnietigend drinkfestijn terecht te komen, is de eeuwige dooddoener: ik ben met de auto.

Een ander typisch Pools fenomeen is de bar mleczny (= melk bar). Deze kleine eetcafés stammen nog uit het communistische tijdperk en binnen lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan. Oorspronkelijk zijn de barretjes bedoeld als goedkope eetplekken voor de armen, tegenwoordig zijn ze ook populair bij studenten. Oude vrouwen werken met oude pannen op verschrikkelijk oude fornuisjes en niets, maar dan ook niets is in het Engels. Er hangt nog net geen portret van Lenin aan de muur. Maar ondanks dat alles is het er prima eten: het ziet er niet uit, maar het smaakt goed en valt zwaar.

Nadat ik het Chopin-museum had bezocht (aanrader voor de echte klassieke muziekliefhebber), vond ik het wel mooi geweest. Om ook nog even van het Warschause nachtleven te kunnen proeven, trok ik samen met een Australiër en een Duitser de stad in. Ik moet de volgende dag om 07.20 de trein naar Vilnius hebben, maar ach, dat lukt vast wel. Toen ik om half drie ‘s avonds voorzichtig over de ijsplakken naar het hostel schuifelde, wist ik dat niet zo zeker meer…

This slideshow requires JavaScript.