In Tartu nemen de studenten twee keer per jaar een week lang de stad over tijdens de Tudengi Päevad, oftewel de Studenten Dagen. Onder het motto ‘Rest your Spirit’ organiseert de University Culture Club een zeven dagen vullend programma met (natuurlijk) een songfestival, een optocht, vuurwerk, sportevenementen, culturele evenementen, studentenspelen en de nodige feesten. De lente-editie is de leukste, volgens de Esten. Omdat de lente in de laatste dagen van april, begin mei in aantocht is, is de hele stad in een goede mood.

De stad ondergaat een complete verandering. De meeste Esten hebben één à twee dagen in deze week vrij (ik niet, ik had natuurlijk tentamens) en storten zich daarom vol overgave op de verschillende activiteiten. Ben je in Estland rond het einde van april, begin mei, dan zijn de Tudengi Päevad een absolute must voor je Estland-experience. Je zou zelfs de mogelijkheid kunnen hebben om lachende en gelukkige Esten in een al dan niet nuchtere staat tegen te komen.

Afgezien van de nodige rare feestjes waarover ik hier niets ga vertellen en hilarische sportwedstrijden, kun je drie evenementen van deze week écht niet missen.

Opening en öölaulupidu

Esten houden van vlaggen, Estse muziek, optochten en vooral heel veel zingen. Samen. Mede daaruit zal de opening van de Tudendi Päevad ontstaan zijn. In een lange optocht vol muziek trekken de studenten, leden van de studentenverenigingen en een handjevol militairen voorop, vanaf het gemeentehuis via een creatieve omweg naar het songfestival terrein. In Tartu is voor dit doel buiten de stad permanent een speciaal terrein ingericht, compleet met tribunes.

Tegen een uur of negen, als de zon onder is en het al goed donker is, begint hier het öölaulupidu, het nacht-songfestival. Ook ik was daar aanwezig met een groepje Nederlanders en Duitsers, voorzien van een flesje Estse Vodka in de binnenzak en een Estse vlag in de hand. En ohja, een Oranje stropdas, want het was per slot van rekening 29 april – KoninginneNach!

Aanwezig zijn tijdens een Ests songfestival is een verbluffende ervaring. Want zingen, dat kunnen ze, die Esten. Zo’n tienduizend jongeren en ouderen staan op de tribunes om een piepklein podium. De leden van de verschillende folkbands zetten in, de menigte volgt. Zelfs de jongeren kennen van vrijwel alle nummers de tekst en met hun geoefende stemmen vormen de vele jongeren een prachtig geluid. Regen houdt ze niet tegen, ook dan steken ze hun zaklampen en aanstekers in de lucht en wordt je als toeschouwer verrast door één grote zingende zee van lampjes. Het songfestival duurt in de praktijk drie uur, daarna gaat iedereen naar Rüütli tänav om zichzelf eens goed vol te gieten met ongezonde hoeveelheden drank, meer dan ze normaalgesproken al doen. Filmpje hier en hier.

This slideshow requires JavaScript.

Walpurgis-nacht, 30 april

Walpurgis-nacht, of Volbriöö in het Ests, is in Tartu traditioneel dé nacht waarin de studentenverenigingen de deuren openen voor het gewone volk, de ‘wilden’ in het studentenjargon van Tartu. De hele stad is gedurende deze nacht vergeven van de studenten in jasje-dasje met de in Estland en Finland gebruikelijke studentencaps. De nacht begint met een voor Estse begrippen flinke vuurwerkshow, gevolgd door een optocht (alweer) met alle studentenverenigingen. De verschillende verenigingen organiseren later op de avond verschillende feesten in hun fraaie verenigingshuizen in traditionele setting: met spijkerbroek en sneakers kom je er niet in, jasje, pantalon en das is het devies. Probeer je het toch, dan wordt je bij de ingang tegengehouden door de degendragende huisbewakers. Studentenverenigingen profileren zich als van oudsher schermverenigingen. Tot laat in de nacht kan je daar terecht voor allerlei studentikoos gebral. De vrouwenverenigingen willen nog wel eens dans- en handwerkworkshops organiseren.

Walpurgis-nacht heeft een lange traditie en stamt van verschillende tradities uit andere landen. Mogelijk is Walpurgis een combinatie van de Scandinavische lentefeesten, waarin de komst van de lente met veel groen en vreugdevuren wordt gevierd en het Duitse Walpurgis-feest, waarin volgens de legende de door God verbannen heksen voor één nacht terugkomen naar de aarde. Er bestaan ook connecties met oude studententradities uit Finland en Zweden.

Meer info over de Estse volksfeestdagen vind je op de site van Kultuuri Laegas.

Voor meer info over de Estse studentenverenigingen, is de fotoreportage van Fabian Weiß interessant. Kijk ook naar mijn komende serie over de studentenverenigingen in Tartu.

Paadirally – Boat rally

Op de Nederlandse Bevrijdingsdag vond een groepje in Tartu studerende Nederlandse studenten het nodig om zichzelf te meten met de Esten in de jaarlijkse Paadiralli, de bootrace. Hierbij racen studenten in willekeurige motorloze vaartuigen tegen elkaar op de in mei nog ijskoude snelstromende Emajõgi. Iedereen mag tegen betaling meedoen, en alle vaartuigen zijn toegestaan, behalve zeil- en motorboten. En skiffs natuurlijk.

De laatste dag van de Tudengi Päevad is meestal gevuld met allerlei activiteiten in en om de Emajõgi. Er wordt meestal afgetrapt met de Karsumm, een soort van ‘Ter Land, Ter Zee en In de Lucht’ waarbij studenten zich met allerlei aparte ‘vliegmachines’ van een platform in de Emajõgi werpen. De gekste voertuigen zitten er tussen, variërend van met petflessen ingepakte winkelwagens tot bijna-Deltavliegers. Altijd lachen, want nat worden de studenten toch wel.

Later is op de dag is er een 8-boat regatta tussen de verschillende roeiteams van de Estse Universiteiten, gevolgd door de Paadiralli. Als een van de slotactiviteiten van de Tudengi Päevad trekt de Paadiralli altijd veel publiek. En al dit publiek kon zien hoe vijf Hollanders zich te pletter werkten op hun eigen geïmproviseerde bootje. Hoewel, bootje, van een boot kon je amper spreken. We hadden vier opblaasbanden met stevig touw aan elkaar gebonden. Dat scheelde ons toch weer zeven euro de man aan kosten om een serieuze rubberboot te huren. Voorzien van twee peddels op vijf man dachten we die Esten wel eens even te laten zien wat varen nou eigenlijk inhield. Toen we onze tegenstanders zagen, waaronder een team van het Estse leger, zakte de moed ons lichtelijk in de schoenen.

Bij het startschot werkten we ons bootje over de reling het ijskoude water in. Enige hoop op droog te blijven was er niet, dus moesten we maar hard trappelen om kramp te voorkomen. Met die motivatie gingen we nog best hard vooruit, zelfs tegen de stroom in lieten we al snel het grootste deel van de concurrentie achter ons. Drie paar benen bleek een perfecte buitenboordmotor.

Brullend rondden we de boei en trappelden we de stroom af naar de andere kant van het parcour. En toen moesten we weer tegen de stroom in, die hier een stuk sterker was. We trokken ons met veel moeite voort aan allerlei uitsteeksels aan de kant. “Wat een kutidee was dit”, meende Julian tussen het grommen door. Tijdens het uitvoeren van dit kutidee stootte ik ook nog even mijn voet tegen een verkeersbord onder water. Het deed even goed pijn, maar ik vergat het door het koude water al snel.

Onder luide aanmoedigingen van de Esten op de kant bereikten we dan eindelijk de finish. We sleepten ons ietwat vernielde vaartuig op de kant. Een EHBO’er stapte op me af: “Do you need help?”, vroeg hij, wijzend naar mijn voet. Inmiddels had er zich een leuke plas bloed om mijn linkervoet gevormd. Dat verkeersbord bleek scherper dan verwacht. Resultaat: een retourtje ziekenhuis. Gelukkig hadden twintig minuten in ijskoud water me zodanig verdoofd dat ik van het hechten niets voelde.

This slideshow requires JavaScript.